《زبان و خط در دوره هخامنشی》
🔰⚜🔴بنا به ضروریات سیاسی، هخامنشیان چند زبان و خط رسمی را به رسمیت می شناختند.ایلامی،بابلی،آرامی، هیروگلیف مصری،و یونانی در دیوان های سلطنتی و ایالتی به کار گرفته می شد و در سال 521ق.م،زمانی که داریوش بزرگ به کاتبان خود دستور داد نوعی خط میخی برای زبان فارسی باستان ابداع کنند(که آریایی یا ایرانی نامیده شد، زیرا برای دیگر ایرانیان قابل فهم بود،)از آن فقط به عنوان یکی از نظام های نوشتاری رسمی یا تشریفاتی استفاده کرد و پس از آن عمدتا" در سنگ نوشتهء بیستون و یادبود های تخت جمشید و شوش استفاده شد. 🟡✳️پارسیان خود به یکی از لهجه های زبان ایران باستان سخن می گفتند،اما در اوایل دوران هخامنشی بیشتر ایرانیان می توانستند زبان مشترک را بفهمند.تا سده های میانه،فارسی باستان همراه با زبان های مادی،پارتی و اوستایی متحول و به زبان فارسی جدید کلاسیک تبدیل شد.دیوان سلطنتیء حکومت مرکزی را با مراکز اصلی آن در تخت جمشید،شوش و بابل هماهنگ ساخت،هرچند دیگر شهرهای بزرگ امپراتوری حکومت خود را داشتند.زبان آرامی به عنوان زبان عمومی حفظ شد،به ویژه در بازرگانی،و زبان(آرامی امپراتوری) خیلی زود از هند تاایونی گسترش یافت و اثری پایدار از تشکیلات هخامنشی برجای گذارد.خط میخی ایلامی و بابلی در آسیای غربی و خط هیروگلیف در مصر رواج داشت. 🔰🟣داریوش برای تاکید بر خاستگاه پارسی اش و ایجاد خطی ویژهء پارسیان،ظاهرا" در اوایل دوران سلطنش گروهی از پژوهشگران را مامور ابداع یک نظام نوشتاری خاص برای پارسیان کرد. حاصل کار خط میخی فارسی باستان بود که احتمالا" ساده ترین خط میخی در بین تمام خطوط میخی موجود آن زمان بود.هرچند این خط یک خط نوشتاری تشریفاتی بود که تنها در نوشته های رسمی از آن استفاده می شد،با این همه به شاهنشاهی هخامنشی هویتی جدید و نوعی استقلال داد. 📚📘سرچشمه:تاریخ ایران؛پژوهش آکسفورد/شاهنشاهی هخامنشی:نوشتهء:پروفسور علیرضا شاپور شهبازی/ویراستهء تورج دریایی/ترجمهء:شهربانو صارمی/نشر:انتشارات ققنوس،چاپ پنجم:زمستان 1401
